Suche oczy jesienią i zimą – jak sobie radzić, gdy ogrzewanie wysusza powietrze

Z tego artykułu dowiesz się:

• Dlaczego suche oczy jesienią i zimą to częsty problem w ogrzewanych mieszkaniach i biurach.
• Po jakich objawach rozpoznasz, że oczom brakuje nawilżenia.
• Jak zmienić otoczenie i codzienne nawyki, żeby oczy mniej się męczyły.
• Na co uważać, jeśli nosisz soczewki kontaktowe w sezonie grzewczym.
• Kiedy domowe sposoby nie wystarczą i trzeba zgłosić się do specjalisty.

Suche oczy jesienią to dolegliwość, z którą co roku zgłasza się do nas wielu klientów. Wraz z pierwszymi chłodnymi dniami włączamy kaloryfery, rzadziej wietrzymy pomieszczenia i spędzamy więcej czasu przed ekranem. Wszystko to sprzyja wysychaniu powierzchni oka, a efektem jest pieczenie, uczucie piasku pod powiekami i szybsze zmęczenie wzroku.

Dobra wiadomość jest taka, że w wielu przypadkach pomagają proste zmiany w otoczeniu i nawykach. Jeśli jednak objawy utrzymują się mimo tych zmian, warto umówić się na badanie wzroku i konsultację ze specjalistą, bo za suchością oczu mogą stać także inne przyczyny.

Dlaczego suche oczy jesienią dokuczają częściej

Powierzchnię oka chroni cienka warstwa łez, tak zwany film łzowy. Nawilża ona rogówkę, zapewnia ostre widzenie i chroni oko przed podrażnieniami. Gdy łzy parują zbyt szybko albo jest ich za mało, pojawia się dyskomfort.

Jesienią i zimą na film łzowy działa kilka czynników naraz. Najważniejszy z nich to suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach, które przyspiesza parowanie łez. Do tego dochodzą wiatr i chłód na zewnątrz, a także długie godziny przy komputerze, gdy mrugamy rzadziej niż zwykle.

Polskie Towarzystwo Okulistyczne w swoich wytycznych dotyczących zespołu suchego oka wymienia niską wilgotność powietrza i pracę przy komputerze wśród czynników ryzyka, na które mamy realny wpływ.

Czynniki, które nasilają problem

• ogrzewanie – kaloryfery i nawiewy obniżają wilgotność powietrza w mieszkaniu i biurze,
• praca przy ekranie – skupiając wzrok na monitorze, mrugamy rzadziej, więc łzy szybciej wysychają,
• wiatr i mróz – chłodne powietrze na zewnątrz dodatkowo podrażnia powierzchnię oka,
• soczewki kontaktowe – przy suchym powietrzu mogą być odczuwalne bardziej niż latem,
• mało ruchu na świeżym powietrzu – krótsze dni oznaczają więcej czasu w zamkniętych pomieszczeniach.

Objawy suchego oka – na co zwrócić uwagę

Suche oczy jesienią nie zawsze dają o sobie znać w oczywisty sposób. Wiele osób zauważa najpierw zmęczenie wzroku pod koniec dnia i nie łączy go z nawilżeniem oka.

Najczęściej pojawiają się pieczenie, swędzenie i uczucie piasku pod powiekami. Oczy mogą być zaczerwienione, a obraz chwilami rozmyty, co ustępuje po kilku mrugnięciach. Paradoksalnie zdarza się też nadmierne łzawienie, które jest odruchową reakcją podrażnionego oka.

Charakterystyczne jest to, że objawy nasilają się wieczorem, po wielu godzinach pracy przy komputerze albo po wejściu z mroźnego powietrza do przegrzanego pomieszczenia.

Suche oczy jesienią – jak nawilżyć powietrze w domu i w pracy

Skoro główną przyczyną problemu jest suche powietrze, pierwszym krokiem powinna być zmiana otoczenia. Nie wymaga to dużych wydatków, a często przynosi wyraźną ulgę już po kilku dniach.

• nawilżacz powietrza w sypialni lub przy biurku to najprostszy sposób na podniesienie wilgotności,
• regularne, krótkie wietrzenie pomieszczeń kilka razy dziennie wymienia przesuszone powietrze,
• warto nie ustawiać temperatury zbyt wysoko, bo im cieplej, tym powietrze zwykle bardziej suche,
• dobrze jest unikać siedzenia bezpośrednio przy kaloryferze, nawiewie czy grzejniku elektrycznym,
• w samochodzie lepiej kierować nawiew na szybę lub nogi, a nie prosto na twarz.

Zadbaj też o nawodnienie organizmu. Picie odpowiedniej ilości wody w ciągu dnia nie zastąpi nawilżenia powietrza, ale wspiera prawidłową pracę całego organizmu, także oczu.

Suche oczy jesienią a praca przy komputerze

Przy ekranie mrugamy wyraźnie rzadziej, bo wzrok jest skupiony na jednym punkcie. Każde mrugnięcie rozprowadza łzy po powierzchni oka, więc gdy mrugamy mniej, oko szybciej wysycha.

Dlatego suche oczy jesienią szczególnie dokuczają osobom, które pracują przy komputerze. Pomaga zasada 20-20-20: co 20 minut warto przez około 20 sekund popatrzeć na coś oddalonego o mniej więcej 6 metrów. Taka krótka przerwa rozluźnia mięśnie oka i przypomina o mruganiu.

Ustawienie stanowiska pracy

Monitor najlepiej ustawić tak, by jego górna krawędź znajdowała się mniej więcej na wysokości oczu lub nieco niżej. Patrzymy wtedy lekko w dół, powieki są bardziej przymknięte i łzy parują wolniej.

Jeśli spędzasz przy ekranie wiele godzin, sprawdź też, czy Twoje okulary są do tego dobrze dobrane. Więcej na ten temat piszemy we wpisie okulary do pracy przy komputerze.

Soczewki kontaktowe w sezonie grzewczym

Suche oczy jesienią to częsty kłopot osób noszących soczewki kontaktowe, bo to one zwykle jako pierwsze odczuwają skutki suchego powietrza. Soczewka leży na filmie łzowym, więc gdy łez jest mniej, może być wyraźniej odczuwalna, a pod koniec dnia zaczyna uwierać.

• przestrzegaj zalecanego czasu noszenia i nie przedłużaj go w dni, gdy oczy są zmęczone,
• wymieniaj soczewki zgodnie z ich przeznaczeniem – jednodniowe, dwutygodniowe czy miesięczne,
• miej przy sobie okulary na zmianę, żeby dać oczom odpocząć wieczorem,
• używaj wyłącznie kropli, które są przeznaczone do stosowania z soczewkami kontaktowymi.

Jeśli dyskomfort wraca co roku wraz z sezonem grzewczym, warto porozmawiać o zmianie rodzaju soczewek. Dobór odpowiednich soczewek kontaktowych zawsze warto skonsultować ze specjalistą, który oceni stan oka i sposób, w jaki soczewki są noszone.

Krople nawilżające – jak z nich korzystać rozsądnie

Gdy suche oczy jesienią dokuczają mimo zmian w otoczeniu, z pomocą przychodzą preparaty nawilżające. Nazywane potocznie sztucznymi łzami, uzupełniają film łzowy i przynoszą ulgę. Wytyczne PTO zalecają w pierwszej kolejności preparaty bez konserwantów, które są łagodniejsze dla oka przy częstym stosowaniu.

Krople nie powinny jednak zastępować diagnozy. Jeśli musisz sięgać po nie wiele razy dziennie przez dłuższy czas, to sygnał, że warto sprawdzić przyczynę problemu. Nie stosuj też na własną rękę kropli „na zaczerwienienie” jako sposobu na suchość, bo działają inaczej niż preparaty nawilżające.

Kiedy iść do specjalisty

Domowe sposoby na suche oczy jesienią sprawdzają się przy łagodnych dolegliwościach wynikających z suchego powietrza. Są jednak sytuacje, w których nie warto czekać, aż objawy same miną.

• objawy utrzymują się mimo nawilżania powietrza i przerw od ekranu,
• pojawia się ból oka, silne zaczerwienienie lub wydzielina,
• widzenie jest wyraźnie gorsze i nie poprawia się po mrugnięciu,
• suchość oczu towarzyszy innym dolegliwościom, na przykład suchości w ustach.

Zespół suchego oka może mieć różne przyczyny, o czym szerzej piszą specjaliści na portalu Medycyna Praktyczna dla pacjentów. Diagnozę i leczenie prowadzi lekarz okulista, a pierwszym krokiem może być wizyta w salonie optycznym, gdzie sprawdzimy wzrok i w razie potrzeby pokierujemy dalej.

Jeśli problem dotyczy Ciebie, zapraszamy do salonu Optyk Kułaga w Bytomiu przy ul. Jana Matejki 2 lub do salonu w Będzinie w Przychodni PROMED przy ul. Siemońskiej 11.

FAQ – najczęstsze pytania o suche oczy